Als bibliothecaris 2.0 ga ik altijd recht door zee, al verander ik soms van zee. Neem nu de tweespalt tussen dilettanten en professionals. Dat is een discussie die ik al enige tijd met veel interesse volg. Iemand die leest, is uiteraard een lezer. Maar is iemand die boeken op zijn eigen blog bespreekt ook een recensent? Of moeten die recensies eveneens in een traditioneel papieren tijdschrift gepubliceerd worden? Hetzelfde geldt voor de audiovisuele media. Is iemand die een filmpje maakt en dat naar een televisiezender opstuurt een journalist? Bestaat het archetype van de autoritaire expert nog of zijn het allemaal burgerjournalisten die de wacht betrekken?
In onze eigen sector kunnen we niet naast de vele enthousiaste boekenwurmen kijken. Ze catalogiseren en becommentariëren op Library Thing hun eigen collecties. Enige terughoudendheid omtrent de correctheid van al die bibliografische data kan ik echter maar moeilijk onderdrukken. We hebben nood aan professionele krachten om de informatievoorziening te beheren. Een amateur kan elk moment zijn activiteit stoppen, veranderen van hobby, of zomaar een lange e-holiday inlassen. Een informatieprofessional kan enkel van hobby veranderen. De informatie moet ten allen tijde blijven doorstromen.
Als ik mijn petje van
blogger opzet, verander ik echter graag van kamp. Samen met miljoenen anderen van mijn community hoon ik met veel plezier cultuurcritici en andere onheilsprofeten weg. Waar dient een persoonlijke blog anders voor? Tijden veranderen, maar de geschiedenis herhaalt zich. Vroeger keek iedereen ’s avonds en masse naar dezelfde leuke maar afstompende televisieprogramma’s zoals
Dallas en
Happy Days.
Neil Postman kapittelde toen de kijkers die zich kapot amuseerden als
mak en kritiekloos. Met de
debilisering van de samenleving bleek het uiteindelijk nog wel mee te vallen. Anno 2010 bloggen en twitteren we er op los. Ook dat vormt een gevaar voor onze ‘hogere’ cultuur.
Volgens Andrew Keen bedreigen onze web 2.0-tools de creativiteit in onze samenleving. Amateurs kunnen de rol van experts niet zomaar verdringen. In wezen heeft deze Amerikaan met zijn pamflettaire ‘
The Cult of the Amateur’ niet helemaal ongelijk. Niet alleen kan iedereen zich nu als artiest en deskundige uiten, iedereen is tevens mekaars criticus. Er is geen controlerende, autoritaire intermediair. Maar de expressiemogelijkheden en participatie waren wel nooit groter dan nu.
De cross-over van democratische informatievoorziening gaat ongestoord verder. Het selectieproces en de waardering van de informatie wordt overgelaten aan de zelfregulariserende blogosfeer. Bevlogen dilettanten blijven al dan niet correcte of geverifieerde inhoud aan
Wikipedia toevoegen. Er is rang noch stand op het internet. Hoge en (soms wel erg) lage cultuur gaan vrolijk hand in hand. Die vreemde melange van eigenwaan en openhartigheid laat sociale netwerken zoals
Facebook verder groeien. Schertsend wordt wel eens beweerd dat als
Facebook een land zou zijn, het dan het vierde grootste land ter wereld zijn.
Vorige week nam ik deel aan een werkgroep die de functie van bibliotheekassistent in de federale wetenschappelijke bibliotheken moest omschrijven. Het doel van de functie was vrij makkelijk te definiëren. Over de kernresultaatsgebieden en mogelijke bijkomende resultaatsgebieden was er minder snel eensgezindheid. Toch blijven de basiscompetenties van vroeger dezelfde. Informatie bijeenrapen met google kan iedereen. Het is aan de specialisten om de gebruiker door de informatiestroom te gidsen.
Welke kennis daarvoor nodig is, is minder vast omlijnd. Archivarissen in spe moeten in België nog steeds over een masterdiploma Geschiedenis beschikken alvorens ze de studie archiefkunde kunnen aanvangen. Dat is de ultieme drempel en bescherming van het beroep. Het heeft ook wel iets archaïsch. Want waarom zou een informaticus, mits kennis van bronnenonderzoek en paleografie, geen goede archivaris kunnen zijn? Misschien kan een online discussie uitsluitsel brengen.
kladschrift van een museumbibliothecaris, dl.11
Oorspronkelijk gepubliceerd in het tijdschrift 'Digitale Bibliotheek' jaargang 2, nummer 2, 2010, p. 37.
Als de kerstverlichting weer bovengehaald wordt en de lage landen bedekt worden door een immens sneeuwtapijt gaat een goed kerstverhaal er altijd in, moet men bij Het Spectrum gedacht hebben. Reden genoeg om jaarlijks een aantal kerstverhalen te bundelen en vaak niet van de minste zoals in deze editie uit 1995. Borderwijk, Garrison Keillor, Yvonne Keuls en Fiona Cooper, om er maar enkele te noemen. Maar ook uittreksels uit het dagboek van Zlata Filipovic, het meisje uit Sarajevo, en uit Zorba de Griek van Kazantzakis. Er is voor elke lezer wat wils, van het obligate gezellige familietafereeltje tot het weinig opbeurende kerstleed: ouders die zich geen kerstfeest kunnen veroorloven (Hampie van Freek de Jonge) of een zielig meisje dat mishandeld wordt, maar toch nog het geluk vindt (fragment uit Les misérables van Victor Hugo). Het hoogtepunt van de bundel is van de hand van Simon Carmiggelt. In 'Over kerstbomen gesproken' steekt hij op onnavolgbare wijze de draak met het kerstverhaal. "De onverwachte thuiskomst van verloren gewaande huisvaders laat zich goed door het gebeier der kerstklokken omringen en de schrijver doet verstandig zo'n op zichzelf reeds aangrijpend gebeuren rijkelijk te bestrooien met sneeuwvlokken, ofschoon het in Nederland tegen de jaarwisseling op zijn hoogst regent". En zo blijven kerstverhalen altijd schipperen tussen goedkope pathetiek en hartverwarmende, oprechte gevoelens.
