Bibliothecaris in blog: april 2011

Classics 100

Listmania - "Stairway to heaven" werd door de Radio 1-luisteraars op 1 gestemd in de Classic 100. Het nummer van Led Zeppelin voert voor het tweede jaar op rij de Classics 100 aan. Weinig verrassingen en ook erg weinig vrouwelijke artiesten in de top 100. Geen Amy Winehouse, PJ Harvey of Peggy Lee. Wel verheugend is de mooie sprong van Bob Dylan die met Like a rolling stone van negen naar twee klimt. Sara staat pas op 94. Meeste noteringen komen op naam van The Beatles. Ze verslaan daarmee The Rolling Stones met 7-5. De Belgische eer werd gered door Jacques Brel ("Ne me quitte pas" op 20), Raymond van het Groenewoud ("Twee meisjes op 36), TC Matic ("Oh la la la" op 60) en Gorki (Mia op 97). The Cure staat op 29 met A Forest. Nog lager staan fantastische bands als The Clash en The Animals, respectievelijk op 62 en 63. The Pixies staan met het heerlijke Where is My Mind nog net in de top 100. Ook Joy Division bengelt achteraan. En hoe is het mogelijk dat Elvis Presley ontbreekt, en No More Heroes of Golden Brown van The Stranglers? Nummers herbeluisteren uit de top 100 kan je overigens hier.

Classic 100 - radio 1
1. (1) Stairway to heaven - Led Zeppelin
2. (9) Like a rolling stone - Bob Dylan
3. (4) Child in time - Deep Purple
4. (5) Bohemian rapsody - Queen
5. (2) Born to run - Bruce Springsteen
6.(12) Wish you were here - Pink Floyd
7. (7) A day in the life - The Beatles
8. (3) Like a hurricane - Neil Young
9.(14) Martha - Tom Waits
10.(11) Hotel California - The Eagles

Onze stralende toekomst

De generatie van na de jaren '60 wordt vaak opportunisme en cynisme verweten, en ook over de huidige generatie jongeren doen aardig wat stereotiepen de ronde: dat ze conservatief, materialistisch en hyperindividualistisch zijn, om er maar een paar te noemen. Josien Laurier (geb. 1967) bewijst echter dat het allemaal niet zo'n vaart richting afgrond loopt en pakt uit met een vlammend pamflet. In Onze stralende toekomst bepleit ze een revolutionair denken. "De ene helft van de wereldbevolking komt om van de honger, de andere van de verveling", zo luidt haar openingszin. Het is het uitgangspunt van haar utopie. De voorstellen variëren van grappig en onuitvoerbaar tot wezenlijk of haalbaar. Gemeenschappelijke basis van al haar ideeën is dat niks blijvend is. Diversiteit is haar toverwoord. Gedaan met de onverdraagzaamheid, de politieke controversies en de grote verschillen tussen arm en rijk. Enkele van haar methodes om dat te realiseren zijn de opschuifmethode en de uitwisselmethode. Iedereen verwisselt van huis met zijn buren, en na een maand schuiven we opnieuw een plaatsje op. Grondbezit en eigendommen worden op die manier collectief gemaakt. Met de uitwisselmethode stelt ze voor dat alle ouders op de wereld hun kinderen onmiddellijk na de geboorte afstaan aan een andere kersverse ouders in een ander werelddeel. Solidariteit is dan meteen niet langer vrijwillig. U wenst het nog gekker? In de omgekeerde geldstroom stelt Laurier voor dat men betaald krijgt voor vrije tijd en voor de afname van goederen en diensten, en dat men moet betalen om te werken.

Het is duidelijk dat deze provocatieve ideeën het huidige kapitalisme aan de kaak stellen. Utopische plannen spotten met ons lot en zijn grappen die niet ernstig genomen kunnen worden, luidt de vaak gehoorde kritiek, maar dat wordt ook over genmanipulatie en klonen gezegd. Het pamflet van Josien Laurier is echter meer dan maatschappelijk verantwoorde geestigheid. Het illustreert nl. perfect dat onze maatschappelijke fundamenten snel artificieel worden als je het gezichtspunt omkeert. Onmacht of onverschilligheid worden door Laurier niet getolereerd, en onze huidige levensstijl levert überhaupt niks op: "We mogen dan de aarde vergiftigen met onze productie, maar wat we eraan overhouden, is een mobieltje." Ook de idee dat het niets verandert als je de eigendommen van de rijkste helft van de wereld aan de armste helft geeft, is aan Laurier niet besteed. "Wij moeten de scheppers zijn van een stralende toekomst. De aarde is prachtig. De mens is goed", zo luidt haar anachronistische aandoende conclusie. Haar Utopia en oproep tot een oefening in het vrolijke denken is alvast uniek in zijn soort. Benieuwd of haar afgemeten voorzet voor open doel andere idealisten zal kunnen inspireren.

Josien Laurier: Onze stralende toekomst, Querido Amsterdam, 2006, 58 p., € 6,95. ISBN 90-214-7307-0. Distributie: WPG Uitgevers

The Kindle Gazer


The Kindle Gazer, after Lilla Cabot Perry by Mike Licht

Blogger Plug-in voor Flipcard view

-FlipCard View van bibliothecaris in blog-

Blogger heeft zopas een Plug-in gelanceerd waarmee je een reeks van nieuwe presentaties van je blog kan selecteren. Prachtige staaltjes van CSS3 en HTML5 Technologieën zijn dat. Je kan kiezen tussen drie perspectieven (flipcard, mozaïek en Snapshot) en je kan ook de sidebar of de timeslide bekijken, net als bij Tumblr.

Bibman FlipCard View

Bibman Mosaic View

Bibman Sidebar View

Bibman SnapShot View

Bibman TimeSlide View

Bron: Blogger Plugins

Mutability 2.0

Een swingende typografische take op het gedicht Mutability van Percy Bysshe Shelley: "It is the same!--For, be it joy or sorrow, The path of its departure still is free: Man's yesterday may ne'er be like his morrow; Nought may endure but Mutability." Dit animatiefilmpje van Sebastian Lange werd op filmfestivals meermaals bekroond. De muziek is van de Zweedse muzikant Eric Wahlforss aka Forss. En wie dit lettertype niet meteen zou herkennen, het is good old Helvetica.

Credits: Sebastian Lange - Source: Vimeo.

Deadlines

De Paasvakantie is bijna voorbij en ik heb mezelf qua afwerken van papierwerk weer eens schromelijk overschat. Maar zoals de Canadese zangeres Sarah McLachlan zich ooit liet ontvallen: "Deadlines are meant to be broken. And I just keep breaking them".

Cartoon van Dave Walker. Bron: We Blog Cartoons.

Android Bib App Londerzeel

De Londerzeelse bibliotheekgebruiker kan voortaan via zijn gsm informatie over de bib raadplegen. Dit is een primeur voor Vlaanderen. Met het systeem kan je de termijn van ontlening verlengen, een boek reserveren of filmpjes of foto's van de bib downloaden. Het computerprogramma is een vondst van dienstdoend bibliothecaris Tim Lerno die een applicatie maakte voor smartphones die draaien op het Android systeem en Tabloid PC's. Met het programma krijg je toegang tot de onlinediensten. Je kunt de uitleentermijn van een boek verlengen of titels reserveren. Je kan ook onze foto's op Flicr bekijken of de biebblog raadplegen. Ook de filmpjes op YouTube zijn via de smartphone in aangepast formaat te bekijken. Bedoeling is nu dat de 'Bib App' van Londerzeel door andere bibliotheken in Vlaanderen en Nederland wordt gebruikt. Het bestandje werd op twee belangrijke bibliotheekfora gepubliceerd zodat iedereen nu op basis van die applicatie zo'n bestand kan aanmaken en de online-bibdiensten raadplegen. De toepassing werkt ook via spraakherkenning. Je kan deze app onder meer via de website van de bieb en de gemeentelijke website downloaden. Momenteel is het gebruik nog beperkt maar potentieel is er alvast genoeg. De Londerzeelse bibliotheek alleen al telt zo'n 5.000 leden. Mooi innoverend project dat gebruik maakt van de succesvolle platforms van bibliotheek.2.0 en kenniskantoor om deze kennis te delen.

Bron: Het Nieuwsblad vrijdag 22 april 2011

Earth Day 2011

Vandaag is het wereldwijd Earth Day. In tegenstelling tot alleen maar de bewustwording, is ook dit initiatief bedoeld om mensen te stimuleren om veranderingen door te voeren om de planeet te redden. In ons land loopt de “Dag van de aarde” van 22 tot en met 24 april. Op heel wat plaatsen zullen er initiatieven zijn, zoals het rapen van paaseitjes in bossen en fietsen die in de stad worden gepromoot. Op zondag is er ook een betoging tegen kernenergie in Brussel (pdf). (Bron: Groenhuis)

Meer info over Earth Day 2011:
earthday.org
week van de aarde
dag van de aarde

Everybody Was In The French Resistance...Now!

De eerste aflevering van pop extra ordinaire is gewijd aan Eddie Argos van de post-punkband Art Brut. De lyrics van deze frontman gaven zelfs aanleiding voor een lezing aan de Universiteit van Berlijn getiteld “The Depressive Dandy”. Na drie albums met Art Brut verraste Argos met Everybody Was In The French Resistance... Now! Dit was een zeer poppy side-project in samenwerking met zijn vriendin Dyan Valdéz. Producer was David Newton, bekend van die andere cultband The Mighty Lemon Drops. Met dit album wenste Argos de hitparade te bestormen met retro klinkende pop en aanstekelijke duetten. Volume One bevatte twaalf eigenzinnige versies van legendarische hits. Zo is “My Way (Is Not Always The Best Way)” Argos' antwoord op Sinatra's evergreen. “Billie's Genes” belicht het verhaal van Michaël Jackson's “Billie Jean” vanuit het perspectief van het vaderloze kind. “GIRLFREN” is een update van Avril Lavigne's “Girlfriend,” waarin het 'meisje het vriendje van een ander meisje' wil afpakken. Ongetwijfeld een kritische reflectie op het neo-liberalisme in interpersoonlijke relaties. Ook tracks van The Mamas And The Papas, Gerry And The Pacemakers en ja zelfs van Bob Dylan kregen een herwerking. Zo figureert ‘Think Twice. It's Not Alright’ op de tracklist. Het resulteert in door Phil Spector beïnvloede pretpop, met helaas slechts een beperkte houdbaarheidsdatum. Na de eerste beluistering is het verrassingseffect immers uitgespeeld. Het is zoals met een goede grap, de tweede keer lach je al veel minder hard. Scoren in de hitparade deed dit album dan ook niet. De levenslustige dandy verviel opnieuw in somberte.

Pop Extra Ordinaire; 1: Everybody Was In The French Resistance... Now!

Zwavelzuur

In Zwavelzuur steekt Amélie Nothomb op onnavolgbare wijze de draak met het fenomeen van reality-tv en Big Brother - programma's. Onder het motto 'hoe gruwelijker de gebeurtenissen, hoe groter de aandacht' koos ze deze keer zowaar voor een concentratiekamp als setting. Argeloze mensen worden van de straat opgepakt en in beestenwagons afgevoerd naar een volledig nagebouwd concentratiekamp. Agressieve en gefrustreerde mensen worden tot gevangenisbewakers benoemd en krijgen de opdracht de gevangenen fysisch en mentaal te folteren. Elke dag worden er vervolgens twee gevangenen geselecteerd die op een gruwelijke manier terechtgesteld zullen worden, geregistreerd door de ogen van ontelbare camera's. Ondanks de verontwaardiging in de media wordt het live uitgezonden programma 'Concentratie' een weergaloze kijkcijferhit. Protagonisten zijn twee jonge meisjes die zowat mekaars tegenpolen zijn. Zdena, een lelijk en kansarm meisje, neemt haar rol van agressieve kampbeul met veel enthousiasme op. De engelachtige Pannonique (kampnummer CKZ 114) daarentegen is een intelligent en welopgevoed meisje dat opkomt voor de menselijke waarden. Ze is met veel voorsprong de uitverkoren gevangene van alle kijkers. Ook op Zdena maakt ze door haar schoonheid en onschuld een onvergetelijke indruk. De beul begint tot groot jolijt van het publiek een obsessionele passie te ontwikkelen voor haar gevangene. 'De schone en het beest' revisited.

Zwavelzuur is de 14e roman van Amélie Nothomb en borduurt verder op haar gekende stokpaardjes. Meisjes onder mekaar, de wreedheid, de tegenstellingen tussen goed en kwaad, schoonheid versus lelijkheid. In haar gekende springerige stijl hamert ze genadeloos in op de dubbele moraal en hypocrisie van de goegemeente. Hun verontwaardiging is immers omgekeerd evenredig aan het kijkgedrag. Niet de tv-makers zijn schuldig, maar de kijkers die alleen maar minachting verdienen. "Gek was dat, er waren veel meer lege mensen dan mensen met inhoud", legt ze haar protagoniste in de mond. Ook de dubieuze houding van de tv-producenten wordt magistraal aan de kaak gesteld. Hoe ze de mond vol hebben over het belang van interactiviteit. Toch lost Nothomb met haar morbide gruwelverhaal niet alle beloften in. Af en toe speelt ze te nadrukkelijk de moraalridder. De goede afloop, met het plotselinge réveil van menselijke waardigheid, oogt geforceerd. Alsof na water en brood plotseling een chocoladedessert voorgeschoteld wordt. Maar als maatschappelijk alarmsignaal klinkt Zwavelzuur zo oorverdovend luid dat zelf een hardhorige, op een dieet van reality-tv opgegroeide lezer wakker geschud zal worden.

Amélie Nothomb: Zwavelzuur, Manteau Antwerpen, 2006, 166 p., € 16,95. ISBN 90-766-8235-6. Vert. van: Acide sulphurique door Marijke Arijs. Distributie: WPG Uitgevers

De fijne lijn tussen strips, reclame en kunst

Striptekenaars maken vaak een carrière wending en belanden dan in de reclame sector. Sinds de eerste helft van de 19e eeuw zijn pers en reclame twee handen op een buik. In het Brusselse stripmuseum loopt momenteel de expo 'En toen ontdekte reclame de strip', over het Publiart avontuur. Dit agentschap was gespecialiseerd in publicitaire strips, maar ook in treffende slogans en affiches. Het agentschap werd geleid door Guy Dessicy, een van de oprichters van het Belgisch Stripcentrum en de redder van het ‘Maison Cauchie’, een van de mooiste Art Nouveau huizen in Brussel. Hij introduceerde een nieuwe vorm van reclame in de jaren '50, een stripfiguur die in zijn tekstballon een product aanprijst. Een voorsmaakje van deze expo vind je op de site van TV Brussel. Een ander mooi voorbeeld van fijne de lijn tussen strips, reclame en kunst biedt het werk van de Fransman Denis Frémond (1950). Van hem heb ik slechts één stripalbum in mijn collectie, het gestileerde en met de Prix de la BD Philip Morris Génève bekroonde album Le Sentimentalist (Dargaud, 1987). Per toeval ontdekte ik via weblogamorf dat deze tekenaar nadien kunstschilder werd. Zo tekende hij voor de cover van het boek 'The Upright Piano Player', van de Engelse schrijver en reclameman David Abbott. Het is naar compositie en kleuren een Hopperiaans tableau dat eenzaamheid en roerloosheid uitstraalt. Op zijn website kan je zijn soms wat naar kitsch overhellende schilderijen ontdekken en in een adem ook zijn journal lezen. De schilder zegt vooral beïnvloed te zijn door het werk van Harold Pinter, de Britse theaterman. Hij legt ook uit hoe en waarom hij kunstschilder werd: "Par élimination... " Of zoals David Abbott uitlegt: "In advertising, even when telling a story, you have to keep things short". En striptekenaars doen het al evenzeer op de korte ruimte. Het zijn de Ronaldinho's van de kunstwereld.

Palaeo Filatelie

-1966, 1 Bfr. ; Graveur: De Cuyper-

Op de website Palaeo Filatelie vind je zeer uitgebreid overzicht van Fossielen op Postzegels. Je kan op Fylogenie van Fossielen of op land van oorsprong zoeken. In 1966 gaf de Belgische Posterijen een reeks postzegels uit over het nationaal wetenschappelijk patrimonium. De volledige reeks kostte destijds 25 BFr. Er werd ook een zegel ter waarde van 1 Bfr. uitgegeven over het Museum van Natuurwetenschappen, met een afbeelding van het skelet van de Iguanodon bernissartensis (Onder-Krijt). Graveur was De Cuyper.

Record Store Day 2011

In dit MP3-tijdperk is het bijna een anachronisme maar ze bestaan nog steeds, de gezellige, ouderwetse platenwinkels zoals De Plaatboef in Rotterdam of Caroline Music in Brussel. Morgen 16 april wordt wereldwijd Record Store Day gevierd. Dat is een dag dat alle onafhankelijke platenzaken wereldwijd in de spotlights staan. Op het programma staan exclusieve vinyl releases, instore optredens en een groot aantal promo-acties. Vinylverzamelaars kunnen hun hart ophalen en hun geldbeugel bovenhalen. Zo wordt in Nederland Hormoaning, een Australische tour-EP van Nirvana uit 1992, verkocht. Amper 14 exemplaren zijn daar van te koop. Oud Nirvana-drummer Dave Grohl speelt overigens met zijn huidige band Foo Fighters een aantal instore optredens in de Verenigde Staten. In België zijn er een beperkt aantal exemplaren van Radiohead – Supercollider/The Butcher te koop. In de Gentse Musicmania zijn er white colored 12” te koop van Absynthe Minded (My Heroics, Part One) en de onovertroffen Isbells (Reunite / No Light, Bright Light). Vinyl blijkt net als print nog steeds niet dood. Platenwinkels zijn net als boekenwinkels en bibliotheken de laatste bastions van onze beschaving. De dag dat de laatste platenwinkel de deuren sluit, emigreer ik naar een onbewoond eiland. Of misschien moet ik dan zelf maar een tweedehands platen en boekenwinkeltje openen.

Creatieve boekenrekken

READ - boekenrek - bron: 20 insanely creative bookshelves

Ghost: Elizabeth Peyton

Ghost by Elizabeth Peyton.

Elizabeth Peyton: Ghost
samenst.: Hilton Als, Sabine Eckmann en Beate Kemfert.
Hatje Cantz, april 2011
Hardcover: 144 pagina's
ISBN-10: 377-5727973
ISBN-13: 978-3775727976

Kleine doorschijnende man

De debuutroman van Erik Jan Harmens (geb. 1970) is een merkwaardig relaas over een man die wegglijdt in de afgrond van vervreemding en paranoia. Om weer greep op zijn leven te krijgen smeekt hij een oude schoolkameraad hem een contract als aandelenhandelaar aan te bieden. Want een man zonder contract is een vogel voor de kat, of om het in zijn eigen woorden te zeggen "een ster naast de poolster. Zo overschaduwd dat hij net zo goed het licht uit kan doen en in het zwarte gat kan verdwijnen, omdat niemand erom zou malen". Na lang wachten krijgt hij het verhoopte arbeidscontract. Tot rust komt hij echter niet, zijn geest blijft onverdroten doormalen. Na een blitzstart op kantoor begint hij de flaters op een te stapelen en onzinnige beleggingsstrategieën uit te denken. Zijn aandelenportefeuilles kelderen en hij wordt op non-actief gezet. Als hij na zijn 'verplichte' ziekteverlof weer in dienst treedt, mag hij als vorm van arbeidstherapie, alle jaarverslagen van beursgenoteerde bedrijven in alfabetische volgorde klasseren. Dit wordt door de man als een zinvolle en rustgevende bezigheid volbracht. Als hij het magazijn na beëindiging verlaat, blijkt de wereld niet meer dezelfde te zijn.

De protagonist is zoals de titel al aangeeft het archetype van een twijfelende en vereenzaamde stadsmens, onmachtig om uit de vicieuze cirkel van "dodo-metro-boulot" te stappen. Harmens' portrettering van deze man is onbarmhartig en leest als een psychologische en sociale striptease. De naam of achtergrond van de hoofdfiguur komen we nooit te weten, en ook plaats- of tijdsindicaties zijn er niet. Alle dwanggedachten, angsten en daden van deze gefolterde man worden echter in een lange stream of consciousness uitgegutst. De man en met hem de volledige ratrace worden in hun hemd gezet. Kleine doorschijnende man zit vol stekelige observaties over onze maatschappij en holle werkethiek. Het nine-to-fivepatroon, de prikklok en de lunchpauzes zijn de ketenen van de loonslaven. De waanzin wordt steeds grotesker, en synchroon met de mist in het hoofd van de hoofdfiguur, wordt ook de structuur en verhaallijn van de roman steeds warriger. In het slotgedeelte, 'Contract voor onbepaalde tijd', blijft nog alleen nevel over. Het hallucinerende proza van Harmens ligt in het verlengde van zijn poëzie: scherp en ritmisch, maar ook constant overspannen en in overdrive. Hij grossiert in originele beeldspraak, zo wordt vriendschap vergeleken met een steeds maar weer gepimpte club sandwich. Zijn debuutroman is een nihilistisch pièce de résistance, imponerend maar allesbehalve licht verteerbaar.

Erik Jan Harmens: Kleine doorschijnende man : roman, Nijgh en Van Ditmar Amsterdam, 2007, 237 p., ISBN 9789038890067. Distributie: WPG Uitgevers

Confessions of a Bookplate Junkie

Wie graag oude ex-librissen bewondert moet zeker eens een bezoekje brengen aan Confessions of a Bookplate Junkie. Dit is een blog van verzamelaar Lewis Jaffe uit Philadelphia, USA. Deze Amerikaanse boekenliefhebber verzamelt al dertig jaar ex-librissen. Op zijn website vind je onder meer afbeeldingen van eigendomsplaatjes van Charles R. Knight, de bekende illustrator van dinosauriërs. Er zijn ook korte presentaties van andere verzamelaars zoals de Fransman Jacques Laget, of thematische afleveringen met bijv. bookplates die katten en honden afbeelden.

Bron: Confessions of a Bookplate Junkie.

The Record Book

Credits: The Record Book van See Gee.

Hoe zou een klassieke LP als Blood on the Tracks van Bob Dylan er als boek uitzien? Op de site van Flavorwire vind je enkele voorbeelden van tot boekcovers getransormeerde albums van onder andere The Red Hot Chili Peppers, Pink Floyd, Radiohead en Arcade Fire. De artiest in kwestie is See Gee. Zijn project kan je integraal bekijken op zijn flickr pagina getiteld 'The Record Book'. Persoonlijk vind ik die van Horses van Patti Smith en The Man Who Sold The World van David Bowie zeer geslaagd. Deze illustraties zullen in de nabije toekomst ook als postkaartjes te verkrijgen zijn. Het is in ieder geval een mooi staaltje van eigentijdse pop art.

Belgica affiche

Bron: “Grigore Antipa” Museum of Natural History

ISIL voor biliotheken en archieven

Tijdens de forumveradering van federale bibliothecarissen van 5 april stelde Imke Hansen van de Koninklijke Bibliotheek de ISIL-code voor. ISIL is identiek aan de Internationale Standaard ISO 15111:2003 en staat voor 'International Standard Identifier for Libraries and Related Organizations'. Het kent een unieke identificatie toe aan bibliotheken, archieven en documentatiecentra in de wereld. De code kan gebruikt worden om de producent (creator) of de bezitter (owner) van een bron (bijv. van bibliotheekitems) op unieke wijze aan te duiden. De Deense nationale bibliotheek beheert de registratie en delegeert deze taak op haar beurt aan de Nationale Bibliotheken. De KBR lanceerde in december 2009 haar ISIL-databank en -website. Ondertussen hebben al zo'n 200 bibliotheken een Belgische ISIL-code aangevraagd. Tot nu toe zijn dat voornamelijk Vlaamse openbare bibliotheken die de code willen gebruiken voor RFID en zelfuitleentoepassingen. Naar het voorbeeld van enkele andere landen zoals Duitsland, zal in België de ISIL-code tevens als MARC Organization Code fungeren. Daarom dienen Belgische instellingen die MARC (21)-data aanleveren, ook een ISIL-code aan te vragen. In de Bibliotheek- en Archiefgids 2010/4 verscheen een artikel van Koenraad Blansaer over ISIL.

Bibliotheken en documentatiecentra kunnen een ISIL-code online bij de Koninklijke Bibliotheek aanvragen. De registratie van archiefdiensten werd door de KBR gedelegeerd aan het Rijksarchief. Deze specifieke ISIL-codes en worden via deze website aangevraagd. De aanvrager ontvangt enkele dagen na verzending van het aanvraagformulier de code.

Structuur ISIL- code
geografische prefix BE-

acroniem bestaande uit drie letters gebaseerd op de locatie

een volgnummer bestaande uit 2 cijfers

bijv. Museum voor Natuurwetenschappen bibliotheek: BE-BRL03

De reis om de maan

Jules Verne was een fantast die zijn tijd ver vooruit was. Hij liet een oeuvre na dat in fantasie en ideeënrijkdom excelleerde. Ook ruim honderd jaar na zijn dood worden zijn boeken nog steeds volop herdrukt, ook in het Nederlands. In 1865 schreef hij twee opmerkelijke sciencefictionromans, respectievelijk Van de aarde naar de maan en De reis naar de maan, die als een eenheid beschouwd kunnen worden. Een Amerikaans genootschap van artilleristen genaamd de Kanonnenclub, zoekt in de vreedzame periode na de Burgeroorlog naar een nieuwe uitdaging. De vereniging bestaat uit ex-militairen en wetenschappers die zich op de ballistiek toeleggen. De achting die men in de club geniet is "recht evenredig met de omvang van zijn kanon en houdt rechtstreeks verband met de schootsafstand van zijn projectielen", laat een van de leden zich op rake wijze ontvallen. Hun voorzitter Barbicane lanceert het stoutmoedige plan om een gigantische kogel met passagier naar de maan te schieten. Het plan wordt op een golf van enthousiasme ontvangen en de voorbereiding van het revolutionaire idee kan starten. Het wordt nog gedurfder als de Fransman Michel Ardan zich aanbiedt als passagier. De bouw van het superkanon dat het projectiel naar de maan moet schieten duurt exact één jaar en wordt in "Van de aarde naar de maan" verhaald. De ganse wereld leeft mee met het experimentele project. Het lijkt wel alsof er een ware maanziekte uitbreekt en iedereen maanwetenschap begint te beoefenen. Astronomen en maancartografen berekenen de geschiktste datum en plaats voor de lancering. In De reis om de maan is de lancering achter de rug en worden de belevenissen van de bemanning in de ruimte verteld. Er is de vooraanstaande wetenschapper, de éminence grise Barbicane, de Franse artiest en avonturier Michel Ardan en ten slotte de kritische waarnemer Kapitein Nicholl. Die laatste gelooft amper in de slaagkansen van het megalomane project, maar wil niettemin alles met eigen ogen vaststellen. Het kogelvormige projectiel komt uiteindelijk in een baan om de maan terecht, maar een maanlanding lijkt uitgesloten. Na de wetenschappelijke observaties trachten ze het projectiel terug naar de aarde te laten keren.

De twee maanromans van Jules Verne zijn als een avonturenfilm uit de jaren '50 van de vorige eeuw. Bij aanvang lijkt het allemaal wat gedateerd en kunstmatig. De dialogen lijken oubollig en de karakters van bordkarton. Emoties kennen de protagonisten niet en voor vrouwen is er in het universum van Verne al helemaal geen plaats. De protagonisten zijn archetypes van de avonturier of wetenschapper. Na verloop van tijd houden de avontuurlijke actiescènes je echter onherroepelijk in hun ban. Verne bouwt zijn verhaallijn heel planmatig op. Het experiment wordt stap voor stap uitgetekend en altijd wetenschappelijk uitgediept. Het blijft trouwens opmerkelijk hoe deze Fransman, ruim een eeuw voor de eigenlijke realisatie van de Apollovluchten, in detail een maanexpeditie beschreef die later met Apollo 8 effectief uitgevoerd zou worden. De lancering gebeurt trouwens ook vanop Cape Canaveral (Florida). Jules Verne introduceert ook de grootschaligheid en projectmatige aanpak van de 'big science'-experimenten. Fictie met een hoge voorspellende waarde.

Jules Verne: De reis om de maan, Classic Press Oud-Beijerland, 2007, 212 p., € 5,99. ISBN 9789087200251. Vert. van: Autour de la lune door Ingrid Hölscher. Distributie: Denis.

Ten Thousand Ways to Die: ode aan de Spaghetti Western

Eind jaren zeventig schreef Alex Cox Ten Thousand Ways to Die ( aka 10,000 Ways to die), een lijvig werk over de spaghetti western. Het boek bevatte uitgebreide beschrijvingen van films uit de periode 1963 - 1973. Dat is de glorieperiode van dit unieke filmgenre. In 1964 was er het meesterlijke A Fistful Of Dollars, waarmee Sergio Leone de Italiaanse Western lanceerde en in 1973 eindigde het gouden decennium met My Name Is Nobody. De western moest definitief wijken voor King Kong, E.T., gangsters en Star Wars. Naast een uitgebreide bibliografie bevat het boek ook een interessant interview met Lee Van Cleef over zijn samenwerking met Sergio Leone. Alex Cox vond destijds geen uitgever voor zijn manuscript maar is nu zo aardig om zijn werk via een Creative Commons license aan de wereld vrij te geven. Je kan het boek gratis als PDF downloaden. Het telt 249 pagina's en iedereen die van spaghetti westerns houdt, zal zijn hart kunnen ophalen. Cox schreef later ook 10,000 Ways to Die: A Director's Take on the Spaghetti Western, een werk dat in 2009 door Kamera Books werd uitgegeven.

Alex Cox's Spaghetti Westerns Top 20
For a Few Dollars more

Once Upon a Time in the West

The Good, The Bad and The Ugly

Django

The Great Silence

Requiescant

Johnny Hamlet

Arizona Colt

Django Kill...If You Live, Shoot!

A Bullet for the General

Tepepa

Cemetery Without Crosses

California

Today It's Me...Tomorrow You!

Black Jack

The Ruthless Four

$1000 on the Black

Bandidos

And God Said to Cain

Don't Touch the White Woman

(Bron: spaghetti-western.net)

Uitgelopen hartstocht 3

Nog acht weken voor de Europa marathon van Luxemburg en ik ben aan een trainingsweek van 70 kilometer toe. Veel mensen fietsen niet eens zoveel in een week. Het blijft voor outsiders een vreemd en gek verschijnsel, deze devote passie voor het hardlopen. Op you tube is er een grappig en zeer herkenbaar animatiefilmpje over het leven van een marathonloper in training te zien. Een greep uit mijn eigen trainingslogboek van deze week: 16 km op dinsdag, 7 km op woensdag, 6 x 800 m op donderdag. Het zwaartepunt ligt uiteraard in het weekend met 14 km op zaterdag en een duurloop van 25 km op zondag. Het is telkens weer puzzelen om alles ingepland te krijgen. Soms is de motivatie bij aanvang van een zoveelste trainingsloop na een dag van meetings en deadlines ver te zoeken. Maar het is tenminste niet meer donker als ik vertrek. En tijdens en na het lopen voel ik mij beter dan ooit. Last but not least is er dat enorme gevoel van voldaanheid als ik op het einde van de week de balans opmaak en merk dat kracht, snelheid en uithoudingsvermogen weer crescendo gaan. Als voorbereiding op de marathon loop ik enkele wedstrijden van kortere afstand zoals de 10 km van Knokke en Gent. Eind mei wordt de 20 km van Brussel de generale repetitie.

Om voor eens en altijd te antwoorden op vragen van niet-sporters of dat allemaal niet een beetje overdreven is om zoveel kilometers in je schaarse vrije tijd al lopende door te brengen. Hardlopen is mijn geloof en het hardloophandboek is mijn bijbel. Mijn trainingsintensiteit - en bijgevolg kilometrage -is overigens zelfs aan de lage kant. Vorige week sprak ik in Rotterdam met een andere doorwinterde hardloper. Hij vond mijn trainingsfrequentie echt wel aan de minimale kant. Hoe meer kilometers je tijdens je trainingen loopt, hoe sneller je de marathon uitloopt is de eenvoudige achterliggende filosofie. Minder dan 120 km per week liep hij dan ook niet tijdens de marathonvoorbereiding. Hij liep zowel 's ochtend vroeg als 's avonds laat. Dat gaat zelfs mijn petje te boven. Ondertussen blijf ik trouw aan het minimale maar evenwichtig opgebouwde trainingsschema van Patrik Vankrunkelsven. Hij liep met dit schema de marathon in Berlijn in 2u 57min 06sec en de marathon van Médoc in 2u 59min 38sec. Als een politicus dat kan, dan moet een bibliothecaris dat zeker ook kunnen. Op naar Luxemburg!

(column; Uitgelopen hartstocht; 3)

Manhattan aan de Maas

Rotterdam, Manhattan aan de Maas.

DB Update 2011

-Super Librarian / Kathy Dempsey-

Het door Essentials en NVB georganiseerde congres DB Update 2011 was een schot in de roos. Er waren tijdens de tweede editie ook veel lezingen van niet-bibliothecarissen, wat bibliotheekveranderingen is een breder perspectief plaatste. Verder was er veel focus op bibliotheekarchitectuur, met onder andere een presentatie van de toekomstige bibliotheek van Birmingham. Inspirerende sprekers waren onder andere Mireille Boetje (NBD Biblion), Kathy Dempsey (auteur van The Accidental Library Marketer) en Aat Vos (interieurarchitect, Aequo). Dagvoorzitter was Erik Boekesteijn (DOK), die ons met de nodige tongue-in-cheek door het programma leidde. Er was aandacht voor het Library Learning Centre TU Delft, de Boekensalon van NBD Biblion en presentaties van de drie digitale bibliotheken die genomineerd waren voor de award Digitale Biliotheek van het Jaar. De vakjury bestaande uit Erik Bouwer (hoofdredacteur Digitale Bibliotheek), Edwin Mijnsbergen (redacteur Digitale Bibliotheek) en Wilma van den Brink (redacteur Intellectueel Kapitaal) bekroonde de Bibliotheek Deventer met de Award 2011. Deze bieb volgt het Vredespaleis op, die vorig jaar als eerste winnaar de prijs in ontvangst mocht nemen. Troeven die Deventer kon uitspelen waren Expeditie Deventer, een op jongeren gerichte Augmented Reality game over de geschiedenis van Deventer, de ontwikkeling van haar WhiteLabel Website en haar betrokkenheid bij het opstarten van een innovatielab. Winnaar van de publieksprijs werd de Bibliotheek Enschede. Voor uitgebreide verslagen van de lezingen verwijs ik graag naar de webstek van collega-blogger Jan Klerk.De presentaties zijn te vinden op deze website. Het was overigens heel aangenaam om een aantal mensen met wie je twittert ook (nog) eens in real life te ontmoeten.

Abonneren op: Berichten (Atom)